پنج جزء ، اينها را درهم مخلوط كرده و قبل از خوردن خوراك مشكوك از آن تناول كنند . گياه ماه پروين ( جدوار ) در خنثى كردن اثر سم تأثير شگفت‌آور دارد . گياه بوجا ( بوحى - نسخه . ) نيز همان تأثير ماه پروين را دارد . اما هنوز نمىدانم كه ماه پروين و بوجا يكى هستند يا هريك گياهى است جداگانه . بزر شلغم كوچك به وزن يك درهم و نيم در آب بپزد و وقت غذا بخورند . فيجن با نمك بپزد و بخورند ، باز در خنثى كردن اثر سم بسيار خوب است . كسى كه از خوردن سم دودل و مشكوك است ، نبايد تنها از خوراك و نوشابهء بيگانگان بپرهيزد . شايد سم را تناول كند و خود خبر نداشته باشد و هيچ گمانى به دلش راه نيابد . مثلا بدون اينكه خبر داشته باشد چيزى پليد و سمى از قبيل : چلپاسه كه خالهاى سياه بر پشت دارد ، دلمك ( رتيل ) يا كژدم در آشى كه مىپزد بيفتد . يا چيزهاى سمى از قبيل حشرات موذى در ظرف شراب بيفتند . بسيارى از حيوانات سمى هستند كه به خم شراب سر مىزنند و بوى شراب را دوست دارند و مست مىشوند و در شراب قى مىكنند و گاهى در خم شراب جان مىسپارند . پس بايد از غذاها و مشروباتى كه در زير سقفها ، در زير درختان بزرگ و در جاى پرگياه مىمانند بپرهيزند و احتياط كنند . فصل دوم داروهاى سمى داروهاى سمى دو نوعند : نوعى خاصيت سمى در آن هست و خود دارو و در گوهر سمى نيست . نوع دوم با همان شكلى كه دارد و گوهر آن و سرتاپاى وجودش سم است . داروهاى سمى نوع اول نيز انواع دارند : 1 - عفونت‌آور ، مانند خرگوش دريايى 2 - التهاب‌آور و گرم‌كننده ، مانند شير گياه شير سگ . 3 - سردگرداننده و سركننده ، مانند افيون 4 - بندآورندهء راه نفس در بدن ، مانند مردارسنگ نوع دوم كه گوهرش سم است عبارتند از : بيش ، هلاهل - كه گويند هلاهل صمغ است ؛ كه يا صمغ بيش يا صمغ قرون السنبل « 1 » و يا صمغ چيز ديگرى است - زهرهء پلنگ و امثال آنها . . . كه اين نوع از سمها بدترين نوع هستند . برخى از سمها بر اندام مخصوص و تك تأثير مىگذارند ، مانند آلاكلنگ كه مثانه را در بر مىگيرد يا خرگوش بحرى كه تأثير سمى آن ريه را فاسد مىكند . و هستند كه بر سراسر بدن اثر مىگذارند ، كه افيون از اين قبيل سمها است .

--> ( 1 ) - آنچه از كتب طبى هندى معلوم است قرون السنبل نوعى بيش سياه باريك و درخشان است - تحفه .